زيتون

  

بیانیه دبیرکل سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی خانواده

بیانیه دبیرکل سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی خانواده15 می 2008

 (ازپایگاه روزنه - فخرالسادات محتشمی پور)

 “پدران و خانواده: مسئولیت‌ها و چالش‌ها ”

پیشینه متن

در شهریورماه 1993، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، روز 26 اردیبهشت ماه (15 ماه می) را به عنوان روز جهانی خانواده اعلام کرد.  موضوع امسال با هدف تاکید بر نقش پدر در خانواده و ضرورت مسئولیت پذیری وی و چالش‌های همراه آن تحت عنوان   “پدران و خانواده: مسئولیت‌ها و چالش‌ها ” نامیده شده است.

خانواده ها در سراسر جهان با مسائل یکسانی روبه رو هستند. از جمله این تغییرات می‌توان به کوچک شدن اندازه خانواده‌ها، افزایش مشارکت زنان -مادران- در کسب وکار و افزایش در خواست طلاق و ازدواج مجدد اشاره کرد.

همزمان با  این تغییرات، تولد نوزادان غیرقانونی، خانوارهای با سرپرست زن نیز افزایش یافته است.

مسئولیت‌ها

در این زمانه تغییرات، نقش پدران نیز تغییر یافته است. در بسیاری جوامع، نقش سنتی پدر خانواده به عنوان نان‌آور خانواده، نظم دهنده، مربی اخلاق و الگوی مردانه بوده است. پدران نقش پررنگی در زندگی خانوادگی دارند،  هرچند ضرورتا نقش موثر و مشخصی در تربیت فرزندان ندارند.

در بسیاری خانواده ها و فرهنگ ها،  به مرور زمان نقش و مسئولیت پدر در قبال فرزندان تغییر یافته است. در سیستم خانواده های گسترده، عموما تربیت فرزندان برعهده چند تن از افراد خانواده بود. این مسئولیت به صورت مشترک انجام شده و بچه‌ها توسط افراد زیادی مراقبت می شدند، نقش پدر نیز به صورت اشراکی ایفا می شد. امروزه با  گذر از خانواده‌ی گسترده به خانواده کوچک، والدین نقش مشخص تری در تربیت فرزندان پیدا کرده اند و تاثیر پدران بر فرزندانشان اهمیست بسزایی یافته است.

اهمیت یافتن آنچه در جهان به عنوان برابری زن و مرد مطرح شده و افزایش زنان شاغل از جمله مادران شاغل نیز بر نقش و مسئولیت تاثیر گذاشته است. امروزه  در بسیاری فرهنگ ها، بر نقش پدر به عنوان شریک و همتراز در پرورش فرزندان تاکید می شود. و از آنان انتظار می رود در تمام جوانب زندگی روزمره کودکان چه عاطفی و چه عملی حضور فعالی داشته باشند.

به طور سنتی، در تحقیقاتی که در مورد سلامت خانواده انجام می شد، تمایل به تمرکز بر ارتباط ویژه میان مادر و فرزند ان وجود داشت. هرچند طی دو دهه گذشته، به نقش پدر بیشتر توجه شده است.  بسیاری از تحقیقات جدید، به بررسی نقش پدری با توجه خاص به تاثیر پدران در خانواده و توسعه فرزندان پرداخته می شود.

در تیر ماه گذشته، مرکز سرشماری سازمان ملل متحد، موضوع اصلی روز جهانی جمعیت را به “مردان در کار” اختصاص داد.  در زیر این عنوان اصلی، تحت چهار عنوان فرعی برخی از مسئولیت های اصلی پدران در خانواده را به شرح زیر برشمرد: “حمایت از همسرباردار، نگهداری از نوزاد، به مدرسه فرستادن دختران، حضور هم تراز در تربیت فرزندان”

چالش ها

هرچند انتظار از پدر برای ایفای نقش هم‌تراز در تربیت فرزندان تغییر یافته، کشاکش با پدران در عین حال جامعه و سیاست های اجتماعی همچنان به قوت خود باقی است.برای بسیاری از مردان، پذیرفتن مسئولیت پدری دشوار است و این مساله نتایج منفی بر خانواده واجتماع دارد.

 

یکی از بزرگترین مشکلات فقدان پدر در خانواده است. ممکن است پدران فیزیکی، یا عاطفی یا از هر دو نظر از خانواده دور باشند.  هم چنین ممکن است از لحاظ اقتصادی نقش کم رنگی در خانواده ایفا کنند. اکثر این غیاب ها هنگامی رخ می دهد که پدر به همراه خانواده زندگی نمی کند.

با افزایش نرخ طلاق، به طور خاص در کشورهای توسعه یافته، مردان نسبت به گذشته تمایل بیشتری به زندگی جدا از خانواده شان دارند. و فرزندان بیشتر و بیشتری در خانواده های تک والد (عموما با مادر) بزرگ  می شوند.

تاثیر پرورش یافتن کودکان بدون تجربه حضور پدر در خانواده موضوعی برای تحقیق توسط محققان و  سیاست گذاران است. محققان می کوشند تا ارتباطات ممکن میان فقدان پدر و عواقب اجتماعی آن، چون دسترسی به امکانات تحصیلی یا ورود به جرائم را بررسی کنند.

افزایش مهاجرت کاری، به ویژه از کشورهای در حال توسعه، اغلب به مهاجرت پدر و جدا شدن او از خانواده اش منجر می شود. چالش پدران در این  برهه حفظ اتصال به بهترین نحو خانواده است.  پدرانی که به همراه خانواده  مهاجرت می کنند مفهوم پدری را در کشور میزبان کاملا متفاوت با آنچه در کشور خود شناخته بودند، می یابند و ممکن است احساس کنند با بزرگ شدن فرزندان نقش سنتی آنان به عنوان پدر پس زده خواهدشد.

بحران اچ آی وی / ایدز مسئولیت تعیین کننده پدر و همه مردان را در ارتباطات جنسی آشکار می کند. از طرفی چالشی است برای مردان تا در جامعه و خانواده الگوی پدر را برای کودکان یتیم باشند.

چالش بسیار جدی برای همه وقتی است که مردان منشاء خشونت خانوادگی یا سوء استفاده جنسی در خانواده می شوند و با برجای گذاشتن صدمات فیزیکی و روحی همسر و خانواده خود را ترک می کنند. سیاست های اجتماعی در مورد تحصیلات اعضاء خانواده، مراقبت از سلامت آنان در صورت وجود نشانه های سوء استفاده، فراهم آوردن حمایت های فیزیکی و قانونی از خانواده های آسیب پذیر، پیگیری و درمان ودسترسی به درمانگر جسمی وروحی در این شرایط بسیار اهمیت دارد.

ساختن محیطی حمایتگر برای پدران

پدران نقش مهم و سازنده ای در خانواده دارند. مهم این است که محیط مناسبی برای ایفای نقش پدری در جامعه و خانواده  فراهم شود. و سیاست های “همراه با پدران”  در خانواده و جامعه پیاده شود.

سیاست هایی که از پدران حمایت می کنند، باید موانع مشارکت آنان در حضور فعالانه در تربیت فرزندان را ازمیان بردارد . این برنامه ها می تواند شامل دوره  های آموزشی برای پدران، تسهیل مراقبت از نوزادان شیرخوار و … باشد.  سیاست‌های تسهیل کننده برای پدران ازجمله ساعات کار انعطاف پذیراست.

چنانچه پدران انگیزه کافی داشته باشند، آموزش‌های کافی دیده باشند و برای ایفای نقش پدری در خانواده از طرف محیط کار حمایت شوند، می توانند بهترین هم تراز در نگهداری از فرزندان باشند.  پدران نقش مثبت و سالمی در خانواده میتوانند ایفا کنند اما به حمایت جامعه و سیاست های اجتماعی مناسب برای ایفای این نقش نیازمندند.

 

پيام هاي ديگران ()        link        سه‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸٧ - هاشم فردوئى